Маросим
Садақа – парйа
Чӣ нек аст як фарзанд доштан! Фарзанд ҳаётбахш аст, мисли як фарзанд. Фарзандҳо ҳамеша дар паҳлуи шумо ҳастанд. Рӯзҳо мегузаранд, дуюм бор ба ӯ ғизо диҳед, то ӯ сер шавад. Ман ба ту мегӯям, ки дар ҷаҳон ягон чиз беҳтар аз ин нест: як бут (буддо) ҳаст, ки ту онро бо чашм намебинӣ, вале бо дил эҳсос мекунӣ; он дар зери пойи ту қарор дорад ва ту ба сӯи он меравӣ. Дар ин миён, эй Будёта, дидӣ? Ба ҷаҳонгардӣ баромада, ба болои сари ман омадӣ ва гуфтӣ: «Ассалому алайкум, эй кака, чӣ хелӣ?» Будьона воалейкум салом кеке, ис миндьеко сарта, сила карке кийо:
Эй беақл, ту чӣ хел бакар пухта додаӣ, то умрат дароз шавад. Пас аз ин ду рӯз ту мемирӣ. Будьо ис галта кеке, ап чалиҷувай. Миндьена будйона мобишта ис галта сунке, ғамгин ҳойо. Фикр каро, эй Худа ме ҷааткӱ култа утьке айо, ис будйона салам дино. Ис будона мата икур гал кийо. Миндьеко рангсо удье, карапере айо. Бебишта карма варо, аба айисна миндьеко рангта декке, пишна каро:
Ҳа, бета, падарам, ба ман чӣ мехоҳӣ, чӣ мехоҳӣ бидиҳӣ? Ман чӣ мегӯям:
Кисна мата мааренӣ, ме ҷааткӱнала кҳедьто бетьечо, ки эк буда рабишта ланго. Ме ҷааткӯко култа утьке дорӣ куласе гийо. Будьота ассалому алайкум аба кеке минҷа гал каро. Усна воалейкум салом кеке, оҳ-оҳ наму Худа каа хел бакар дана мундьой, некин умртуро мадурой бетьа кийо:
Ман хеле ғамгин ҳастам. Ман намедонам, ки чӣ гуна бояд дастамро ба лаби ту наздик кунам.
Ин буд, ки ман гумон мекардам, ки кушта шудаам, вале воқеа дар осмон рух дод. Ран утьҳ ҳамсайако карма ҷа ҳандьита, чулота леке аҷа, садақата сар карӓй. Будиён се рӯз аст, ки ваъдаи як рӯз медиҳад, моликияти ин дунёро ҷудо мекунад. Се рӯз аст, ки ин садақаро медиҳад. Пас аз он рӯз, эй мундиё, дар он ҷо чӣ менависӣ? Ҷораҳӯперенала кхетдо бетье чо, ки эй будӣ туп бетьҳнало ахта лангке айо. Аз болои сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то поям. Аз сар то поям, аз сар то по Ҳа чҳуть кенало абайе, чҳуть кенало абайе. йаде тин дин кийетуро ланго, ме ҷито чҳум кийо миндьена. Будьона кийо:
Эй бечора, падару модарат ба ту умр доданд ва ҳамеша бароят садақа мекунанд. Садақае, ки ба ту умр мебахшад, ҳамеша бо ту бод. Аммо ту беҳуда, як соду дасма варай. Садақа ҳар балаата муравай. Умртаби ламо карай.
Э. Турсоат.
Садақа – тоҷикӣ
Буду набуд, як пирамард буд. Пирамард дар оилаи худ як фарзанд дошт. Фарзанди ягонаи ӯ шашсола буд. Мард бо ҳамсараш дар хона менишаст ва бо ҳам хӯрок мехӯрданд. Писари пирамард дар кӯча, бо дӯстонаш бозӣ мекард, ки ногаҳон як пирамарди нуронӣ аз тарафи офтоббаро пайдо шуд ва аз назди кӯдакон мегузашт. Писари шашсола аз назди дӯстонаш бархост, давида назди пирамард омад ва гуфт: – Салом, бобо! Пирамард гуфт: «Салом бар шумо», сари писарчаро сила карда гуфт: – Ту писари зирак ҳастӣ, вале се рӯз пас мемирӣ. Пирамард ин суханро гуфта, роҳашро идома дод. Писар, ин суханро аз даҳони пирамард шунида, ғамгин шуд. Пас аз он бо худ фикр кард: – Эй Парвардигор, ман аз назди дӯстонам бархоста, ба ин пирамард салом додам, аммо пирамард дар ҷавоб ба ман ҳамин суханро гуфт. Ранги рӯяш парида, ба хонааш омад. Ҳамин ки писар аз дарвоза ворид шуд, падару модараш ба ранги рӯи фарзандашон нигариста, аз ӯ пурсиданд: – Ҳа, писарам, кӣ туро зад, кӣ ба ту дашном дод? Писар ҷавоб дод: – Ҳеҷ кас не! Ман бо дӯстонам бозӣ мекардам, ки ногаҳон аз роҳ як пирамард мегузашт, – аз назди дӯстонам бархезам, ба пеш омада ба ӯ салом додам. Пирамард саломи маро ҷавоб дода, гуфт: «Чӣ писари доно ва зирак ҳастӣ. Аммо умри ту кӯтоҳ аст». Аз ин сабаб ман ғамгин шудам. Падари писар рӯ ба ҳамсараш овард ва гуфт: – Он пирамард чӣ сирре медонад? Шояд ягон ҳодиса рӯй диҳад! Зан ба хонаи ҳамсоя рафта дегро биёрад, то садақаро сар кунем. Пирамард муҳлати се рӯз додааст. Пас, писари мо аз ин дунё мегузарад. Падари писар се рӯз барои фарзандаш садақа медиҳад. Пас аз се рӯз писарбача ба кӯча баромада, бо дӯстонаш бозӣ карда менишаст, ки ҳамон пирамарди нуронӣ аз тарафи офтобзада омад. Пирамард аз назди кӯдакон мегузашт, ки ногаҳон ин писарбача пирамардро дида гуфт: – Ҳа, бобои дурӯғгӯй, се рӯзи гуфтаат гузашт. Ман то ҳол зинда ҳастам. Пирамард гуфт: – Э… писарҷон, набераҷон, падарат умри туро садақа дода харид. Садақа, ки додӣ умрат дароз мешавад. Ҳоло ту ба 110-солагӣ мерасидӣ. Садақа ҳам балоҳоро дафъ мекунад, ҳам умри инсонро дароз мекунад. Ва бо ҳамин афсона ба поён расид.
Маросим – англисӣ
Як вақт як пир буд. Пир як писари шашсола дошт. Вақте ки мард ва ҳамсараш нишаста чой менӯшиданд ва хӯрок мехӯрданд, писараш дар кӯча бо кӯдакони дигар бозӣ мекард.
Як рӯз пире ногаҳон аз ҷое пайдо шуда назди кӯдакон гузашт. Писарбача ба сӯи пир давид ва гуфт: “Салом бар шумо, падарам.” Пиронсар сари писарро лағзанд зада гуфт: “Ва бар ту низ сулҳ бод. Эй писари азиз, ту хеле нек ва доноӣ, вале умри ту кӯтоҳ хоҳад буд. Пас аз се рӯз ту хоҳӣ мурд.” Сипас мард роҳашро идома дод.
Инро шунида, ранги чеҳраи писар парид ва ӯ ғамгин шуд. Ҳангоми ба хона рафтан ӯ фикр кард: ”Худоё, ман ягона кӯдаке будам, ки ба он пир мард бархоста салом кардам, пас чаро ӯ инро ба ман гуфт?”
Вақте ки ӯ ба хонааш ворид шуд ва ранги писарро дид, падару модараш пурсиданд: “Эй писар, кӣ туро задааст? Чӣ бо ту шуд?”
Писарбача гуфт: “Ҳеҷ кас маро назадааст, ман бо кӯдакон менишастам ва бозӣ мекардам, ки як пир мард дар роҳ аз назди мо гузашт. Аз миёни дӯстонам бархеста, ба сӯи ӯ давидам. Ман ба пир мард салом додам ва гуфтам: "Ассалом алайкум."‘ Ӯ низ ба ман посух дод ва гуфт: ’Ту чӣ писари доно ва некӯ ҳастӣ, аммо умрат кӯтоҳ хоҳад буд, писар‘. Барои ҳамин ман ғамгин шудам.’
Падари писар ба занаш нигариста гуфт: “Он пир чизе медонад, бояд як рӯйдод наздик бошад. Биёед маросими баракатгузориро оғоз кунем.” Пир ба мо се рӯз муҳлат дод, то писарам аз ин дунё гузарад.
Зан бархост ва ба хонаи ҳамсояҳо рафт, то як дег ва миз биёрад. Се рӯз оила маросими баракати пухтупаз ва меҳмоннавозии ҳамсояҳоро анҷом дод.
Пас аз се рӯз ин писар боз ба кӯча баромад. Ӯ нишаста бо дӯстонаш бозӣ мекард, ки пир аз самти офтоб боз убур кард. Писар ба сӯи ӯ нигоҳ карда гуфт: ”Эй, дурӯғгӯ, дурӯғгӯ! Нигаред! Се рӯз гузашт ва ман ҳанӯз зиндаам!”
Пир гуфт: “Эй писари азиз, падарат бо ин маросими баракат ҳаёти туро харид. Ин маросим умри туро дароз кард. Ҳоло ту то 110-солагӣ зинда хоҳӣ монд.”
Маросими баракат ҳар лаънатро ба некӣ табдил медиҳад. Он умрро дароз мекунад.